O uso de referências literárias clássicas nos Loci Praecipui Theologici (1559) de Filipe Melanchthon
DOI:
https://doi.org/10.55702/3m.v30i60.69384Palavras-chave:
Melanchthon, humanismo, Renascimento, AntiguidadeResumo
Personagens literários desempenham um papel significativo na teologia de Filipe Melanchthon. Por um lado, eles expressam erudição e refinamento afim a uma concepção humanista pelo teólogo. Por outro, são apresentados como exemplos humanos de vícios e de virtudes, ou simplesmente como representações da condição humana à luz da perspectiva religiosa protestante. Este texto, após expor elementos centrais do uso que Melanchthon faz de figuras clássicas, demonstra, com breves descrições, como as elabora na última edição da sua principal obra dogmática, os Loci. O objetivo é mostrar que a sua perspectiva humanista tem uma apreciação positiva de autores clássicos, muito diferente do literalismo bíblico ou das perspectivas fundamentalistas.
Downloads
Referências
BIHLMAIER, Sandra. Melanchthon on the Philosophical Relevance of Poetry. Annals of the University of Bucharest. Philosophy Series, v. 65, n. 2, p. 115–129, 2016. Disponível em: https://annalsphilosophy-ub.org/2024/02/melanchthon-on-the-philosophical-relevance-of-poetry. Acesso em: 5 ago. 2025.
EFFE, Bernd. Der Bildungswert der antiken Literatur: Melanchthons humanistisches Plädoyer. In: FRANK, Günter. Fragmenta Melanchthoniana, Bd. 4. Humanismus und Europäische Identität. Ubstadt-Weiher: Regionalkultur, 2009, p. 113–123.
FRANK, Günter. Die theologische Philosophie Philipp Melanchthons (1497–1560). Erfurter Theologische Studien, Bd. 67. Leipzig: Benno, 1995.
FUCHS, Thorsten. Antike Literatur. In: FRANK, Günter (ed.). Philipp Melanchthon: Der Reformator zwischen Glauben und Wissen. Ein Handbuch. Berlin: De Gruyter, 2017, p. 591–607. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110335804-044
GADAMER, Hans-Georg. Rhetorik und Hermeneutik [1976]. In: GADAMER, Hans-Georg. Gesammelte Werke. Bd. II: Hermeneutik II. Tübingen: Mohr Siebeck, 1993, p. 276–291.
HOFFMANN, Heinz. Melanchthon als Interpret antiker Dichtung. In: FRANK, Günter. Fragmenta Melanchthoniana, Bd. 4. Humanismus und Europäische Identität. Ubstadt-Weiher: Regionalkultur, 2009, p. 97–112.
MAGALHÃES, Antônio Carlos de Melo. Deus no espelho das palavras. São Paulo: Paulinas, 2000.
MELANCHTHON, Phillippus. (BRETSCHNEIDER, Carolus Gottlieb; BINDSEIL, Henricus Ernestus, ed.). Opera quae supersunt omnia. Corpus Reformatorum [CR]. Hallis, Brunsviga: Schwetschke, 1834–1860, v. 1–28.
MELANCHTHON, Philip. The chief theological topics: Loci Praecipui Theologici 1559. Saint Louis: Concordia, 2011. (1559).
OVIDIUS NASO, Publius. (R. Ehwald edidit ex Rudolphi Merkelii recognitione). Amores, Epistulae, Medicamina faciei femineae, Ars amatoria, Remedia amoris. Leipzig: B. G. Teubner. 1907. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0068%3atext%3dArs. Acesso em: 5 ago. 2025.
OVIDIUS NASO, Publius. (Arthur Leslie Wheeler, ed.) Ex Ponto. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1939. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a2008.01.0493. Acesso em: 5 ago. 2025.
OVIDIUS NASO, Publius. (Hugo Magnus, ed.) Metamorphoses. Gotha (Germany): Friedr. Andr. Perthes. 1892. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0029. Acesso em: 5 ago. 2025.
SCHNEIDER, Martin. Geschichte. In: FRANK, Günter (ed.). Der Reformator zwischen Glauben und Wissen. Ein Handbuch. Berlin: De Gruyter, 2017, p. 577–590. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110335804-043
VERGIL, Publius. (J. B. Greenough, ed.). Bucolics, Aeneid, and Georgics of Vergil. Boston. Ginn & Co. 1900. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0055. Acesso em: 5 ago. 2025.
Downloads
Publicado
Edição
Seção
Licença
Copyright (c) 2026 Eduardo Gross

Este trabalho está licenciado sob uma licença Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Autores que publicam nesta revista concordam com os seguintes termos:
- a. Autores mantém os direitos autorais e concedem à revista o direito de primeira publicação, com o trabalho simultaneamente licenciado sob a Licença Creative Commons Attribution que permite o compartilhamento do trabalho com reconhecimento da autoria e publicação inicial nesta revista.
- b. Autores têm autorização para assumir contratos adicionais separadamente, para distribuição não-exclusiva da versão do trabalho publicada nesta revista (ex.: publicar em repositório institucional ou como capítulo de livro), com reconhecimento de autoria e publicação inicial nesta revista.
- c. Autores têm permissão e são estimulados a publicar e distribuir seu trabalho online (ex.: em repositórios institucionais ou na sua página pessoal) a qualquer ponto antes ou durante o processo editorial, já que isso pode gerar alterações produtivas, bem como aumentar o impacto e a citação do trabalho publicado (Veja O Efeito do Acesso Livre).