O uso de referências literárias clássicas nos Loci Praecipui Theologici (1559) de Filipe Melanchthon

Autores

DOI:

https://doi.org/10.55702/3m.v30i60.69384

Palavras-chave:

Melanchthon, humanismo, Renascimento, Antiguidade

Resumo

Personagens literários desempenham um papel significativo na teologia de Filipe Melanchthon. Por um lado, eles expressam erudição e refinamento afim a uma concepção humanista pelo teólogo. Por outro, são apresentados como exemplos humanos de vícios e de virtudes, ou simplesmente como representações da condição humana à luz da perspectiva religiosa protestante. Este texto, após expor elementos centrais do uso que Melanchthon faz de figuras clássicas, demonstra, com breves descrições, como as elabora na última edição da sua principal obra dogmática, os Loci. O objetivo é mostrar que a sua perspectiva humanista tem uma apreciação positiva de autores clássicos, muito diferente do literalismo bíblico ou das perspectivas fundamentalistas.

Downloads

Não há dados estatísticos.

Biografia do Autor

Eduardo Gross, Universidade Federal de Juiz de Fora

Professor da UFJF (Programas de Pós-Graduação em Ciência da Religião e em Filosofia); membro dos GTs Literatura e Sagrado (ANPOLL), Filosofia da Religião (ANPOF) e Paul Tillich (ANPTECRE); Doutorado em Teologia (EST-RS), pós-doutorado na Melanchthon-Akademie, Bretten, Alemanha.

Referências

BIHLMAIER, Sandra. Melanchthon on the Philosophical Relevance of Poetry. Annals of the University of Bucharest. Philosophy Series, v. 65, n. 2, p. 115–129, 2016. Disponível em: https://annalsphilosophy-ub.org/2024/02/melanchthon-on-the-philosophical-relevance-of-poetry. Acesso em: 5 ago. 2025.

EFFE, Bernd. Der Bildungswert der antiken Literatur: Melanchthons humanistisches Plädoyer. In: FRANK, Günter. Fragmenta Melanchthoniana, Bd. 4. Humanismus und Europäische Identität. Ubstadt-Weiher: Regionalkultur, 2009, p. 113–123.

FRANK, Günter. Die theologische Philosophie Philipp Melanchthons (1497–1560). Erfurter Theologische Studien, Bd. 67. Leipzig: Benno, 1995.

FUCHS, Thorsten. Antike Literatur. In: FRANK, Günter (ed.). Philipp Melanchthon: Der Reformator zwischen Glauben und Wissen. Ein Handbuch. Berlin: De Gruyter, 2017, p. 591–607. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110335804-044

GADAMER, Hans-Georg. Rhetorik und Hermeneutik [1976]. In: GADAMER, Hans-Georg. Gesammelte Werke. Bd. II: Hermeneutik II. Tübingen: Mohr Siebeck, 1993, p. 276–291.

HOFFMANN, Heinz. Melanchthon als Interpret antiker Dichtung. In: FRANK, Günter. Fragmenta Melanchthoniana, Bd. 4. Humanismus und Europäische Identität. Ubstadt-Weiher: Regionalkultur, 2009, p. 97–112.

MAGALHÃES, Antônio Carlos de Melo. Deus no espelho das palavras. São Paulo: Paulinas, 2000.

MELANCHTHON, Phillippus. (BRETSCHNEIDER, Carolus Gottlieb; BINDSEIL, Henricus Ernestus, ed.). Opera quae supersunt omnia. Corpus Reformatorum [CR]. Hallis, Brunsviga: Schwetschke, 1834–1860, v. 1–28.

MELANCHTHON, Philip. The chief theological topics: Loci Praecipui Theologici 1559. Saint Louis: Concordia, 2011. (1559).

OVIDIUS NASO, Publius. (R. Ehwald edidit ex Rudolphi Merkelii recognitione). Amores, Epistulae, Medicamina faciei femineae, Ars amatoria, Remedia amoris. Leipzig: B. G. Teubner. 1907. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0068%3atext%3dArs. Acesso em: 5 ago. 2025.

OVIDIUS NASO, Publius. (Arthur Leslie Wheeler, ed.) Ex Ponto. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1939. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a2008.01.0493. Acesso em: 5 ago. 2025.

OVIDIUS NASO, Publius. (Hugo Magnus, ed.) Metamorphoses. Gotha (Germany): Friedr. Andr. Perthes. 1892. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0029. Acesso em: 5 ago. 2025.

SCHNEIDER, Martin. Geschichte. In: FRANK, Günter (ed.). Der Reformator zwischen Glauben und Wissen. Ein Handbuch. Berlin: De Gruyter, 2017, p. 577–590. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110335804-043

VERGIL, Publius. (J. B. Greenough, ed.). Bucolics, Aeneid, and Georgics of Vergil. Boston. Ginn & Co. 1900. Disponível em: https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.02.0055. Acesso em: 5 ago. 2025.

Downloads

Publicado

2026-04-25